सलमानकाे ‘दबंग खान’ सम्मकाे यात्रा यस्ताे ?

कृपैया थप अपडेट तथा ताजा समाचारको लागी तल बायाँ तर्फ रहेको BELL ICON मा PRESS गर्न नबिर्सिनु होला।

एजेन्सी : बलिउडमा ‘दबंग खान’ उपमा पाएका सलमान खान २७ डिसेम्बर (हिजो)बाट ५५ वर्षको भए। हरेक बर्ष जस्तै सलमान खानले आफ्नो जन्मदिन पनवेलको फार्महाउसमा मनाए। सलमान बान्द्राको ग्यालक्सी अपार्टमेन्टमा आफ्नो सम्पूर्ण परिवारको साथ बस्छन्।

प्रसिद्ध लेखक सलीम खानको जेठो छोरा, सलमान खानले ३० बर्षको फिल्म करियरमा धेरै उतार चढावहरु देखेका छन्। उनी बक्स अफिसमा सबैभन्दा शक्तिशाली खान मानिन्छन्।

फिल्म इतिहासकार एस औसाजाले ‘बीबीसी’सँग सलमानको सफलताको बारेमा गरेको कुराकानीको अंश यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ ।

रोमान्टिक नायक सलमान खान

सलमान प्रख्यात अभिनेत्री रेखाको सन् १९८८ मा रिलिज भएको चलचित्र ‘बीबी हो तो ऐसी’बाट सहायक पात्रको रुपमा चलचित्र उद्योगमा प्रवेश गरेका थिए ।

त्यस समयमा, सूरज बड़जात्या आफ्नो पहिलो फिल्मको लागि एक कलाकारको खोजीमा थिए। अन्तमा उनले सलमान खानलाई कास्ट गरे। सन् १९८९ मा ‘मैने प्यार किया’ त्यो वर्षको सबैभन्दा धेरै कमाई गर्ने फिल्म बन्यो र उनी एक रातको स्टार बने।

सलमान खानलाई रोमान्टिक नायकको दर्जा दिइएको थियो। यद्यपि उनीसँग एक बर्षको लागि जागिर थिएन, तर पछि उनीसँग धेरै चलचित्रहरू थिए जसमा उनका रोमान्टिक फिल्महरू हिट भए।

जस्तै, साजन, हम आपके हैं कौन, प्रेम, प्यार क्या सो डरना क्या, कुछ कुछ होता है, हम दिल दे चुके सनम, दुल्हन हम हम ले जायेंगे रहेका छन् ।

औसाजा भन्छन्, ‘सुरुमा सलमानको इमेज एक हिरोको थियो । ‘मैने प्यार किया’ र ‘हम आपके है कौन’ यतिधेरै हिट भयो कि उनी रोमान्टिक हिरोको इमेजबाट बाहिरिन नै सकेनन् । त्यही समयतिर सलमानको एक्सन चलचित्र ‘बागी’ आएको थियो । तर, त्यो चलेन ।’

एक्शन हीरो सलमान खान
औसाजाका अनुसार, सलमान खानले ‘बागी’ फिल्ममा एक्शन शैलीमा आउन कोशिस गरे तर उनी असफल भए। यद्यपि उनले आफ्नो करियरको पहिलो दुई दशकहरूमा केही एक्शन फिल्महरू पनि गरे। जस्तै, करण अर्जुन, वीरगति र उपकरणहरू। तर यसले उसको रोमान्टिक नायकको छवि परिवर्तन गरेन।

२००९ मा बोनी कपूरले दक्षिणको फिल्म ‘पोखरी’, ‘वांटेड’ को हिन्दी रीमेक बनाई, जुन प्रभुदेवाले निर्देशन गरेका थिए। त्यो समयमा कुनै बोनी कपूरको चलचित्र चलिरहेको थिएन र सलमान पनि आफ्नो करियरको नराम्रो अवस्थाबाट गुज्रिरहेका थिए।

यो फिल्म हिट थियो र एक एक्शन हीरोको रूपमा सलमान खानको छवि बनायो, त्यसपछि उनी प्राय जसो एक्शन फिल्महरूमा देखा परे र १०० करोड कमाउने फिल्महरूको हिस्सा बने ।

चलचित्र उद्योग विश्लेषक अतुल मोहन वान्टेडको बारेमा भन्छन्, ‘चाहिएको लेट रिलीज थियो तर जब यो बाहिर आयो भने यो एकल स्क्रिन र मल्टिप्लेक्स दुवैमा विस्फोट भयो। पहिले सबै ठूला तारा दिवालीमा रिलीज हुन्थ्यो तर चाहन्थे। ईद महत्त्वपूर्ण बनेको छ।’

‘वांटेड’पछि सलमान खानका फिल्महरू ईदमा रिलीज हुन र हिट हुन थाले। जस्तै, अंगरक्षक, दबंग, किक, एक था टाइगर, बजरंगी भाईजान र सुल्तान।

अतुल मोहन स्वीकार्छन् कि फिल्म चलिएपछि सलमान खानले उनीहरुबाट के चाहान्थे बुझे। वान्टेड अघि, उनले एक बर्षमा ३ देखि ४ पटक फिल्म चलाउँथे, जस मध्ये केही हिट र धेरै फ्लप थिए। उसले वान्टेड पछि हिट फिल्महरूको स्थिरता पायो र वार्षिक एक वा दुई फिल्म गर्न शुरू गर्यो।

दर्शकहरुसंग कनेक्ट गरेर एक सुपरस्टार कसरी बन्ने ?
सलमान खानका फ्यानहरूलाई फिल्म उद्योगमा पागल प्रशंसकको दर्जा दिइएको छ। यस उद्योगको एक सुन्दर तारा मानिने सलमान खानले विवाह गरेनन् र अक्सर महिला प्रशंसकहरूले जोखिम लिन्छन् र सलमान खानप्रति आफ्नो प्रेम व्यक्त गर्छन्।

त्यस्ता पागल फ्यान फ्लोअरका बारेमा औसाजा भन्छन्, ‘सलमान खानले रोमान्स र एक्शन फिल्महरूको सुन्दर सन्तुलन सिर्जना गरेको छ। कुनै पनि स्टारले यी दुई विधालाई सँगै राख्न सकेको छैन तर रोमान्स र एक्शन दुबैमा सलमानले सुपरहिट फिल्महरू बनाए। यस कारणले, उनको कल्पनाको दायरा पनि ठूलो छ। यी फ्यानहरूको कारण उहाँ बक्स अफिसमा ह्यान्डल गर्ने बल पाउनुहुन्छ र यसैले उनका फिल्महरूले राम्रो कमाउँछन्।’

उनी भन्छन्, ‘सलमान खान सबै भन्दा राम्रो कलाकारहरूमा गनिन सक्दैनन् तर उनको शैली र व्यवहार एकदमै अनौंठो छ जसका कारण उनले मान्यता पाए र यसै कारण उनको प्रशंसक बढी छ। उनको शैली पनि फिल्म जस्तै छ।’

चलचित्रको चलनमा आँखा राख्ने विज्ञहरू भन्छन्, ‘फिल्म उद्योगमा एक्शन हिरोको जीवन बढी शेल्फ हो र सलमान खानको अभिनयमा फरक किसिमको करिश्मा छ साथै एक प्रेमी केटा।’

जहाँ आमिर खान एक ‘बुद्धिमान सुपरस्टार’ मानिन्छ र शाहरुख खान ‘विदेशी दर्शकहरुका राजा’ हुन्, सलमान खानले घरेलु दर्शकहरुमा आफ्नो गहिरो छाप छोड्न सकेका छन् त्यसैले उनीहरुलाई ‘आम जनताको हीरो’भनिन्छ।

सलमान खान र विवाद
सलमान खानको चर्चा चुलेसँगै थुप्रै चर्चित विवादित मुद्दाहरु पनि छन् । सन् २००२ को ‘हिट एन्ड रन केस’, जसमा उनलाई सन् २०१५ मा निर्दोष साबित गरेको थियो । उनको कालो हरिणको सिकारको मुद्दा भने अझै अदालतमा चलिरहेको छ ।

२६/११ मा मुम्बई हमलासम्बन्धी सलमानले दिएको बयान पनि धेरै विवादित बन्यो । बयानमा उनले पाकिस्तानलाई दोषी नभन्ने पक्षमा थिए । यद्यपि, पछि उनले यस विषयमा माफी मागे ।

सन् १९९३ मा भएको मुम्बई विस्फोटका दोषी याकुब मेननलाई लिएर पनि उनले केही ट्वीट गरेका थिए जुन निकै विवादित बन्यो । यसका लागि बुवा सलीम खानले उनलाई हप्काए र पछि उनले ट्वटी नै हटाए ।

यसबाहेक ऐश्वर्या रायसँगको प्रेम र ब्रेकअपको सम्बन्ध, विवेक ओबरोयसँगको झगडा, साथीबाट प्रतिद्वन्द्वी बनेका शाहरुख खानसँगको विषयजस्ता धेरै विवादहरु छन्, जसले सलमानलाई चर्चामा तानिरह्यो ।

यद्यपि, शाहरुख र सलमान अहिले राम्रा साथीहरु हुन् र शाहरुखको अपकमिङ चलचित्र ‘पठान’मा सलमान देखिँदै छन्

सलामान र बक्स अफिस
२०१५ मा सलमान खान ५० बर्षको भएका थिए र उनको फिल्म बजरंगी भाईजानले उही वर्ष ईदमा धेरै कमाई गर्यो। अक्सर सलमान खानको आलोचना गर्नेहरूले पनि यो फिल्म मनपराउँथे र यो उनको सर्वश्रेष्ठ फिल्महरूमा गनिन्थ्यो।

अतुल मोहन भन्छन् कि बजरंगी भाईजान एक प्रयोग थियो जहाँ कुनै कार्य भएको थिएन। दर्शकहरूले अपेक्षा गरेका थिए कि पाकिस्तान जाने सलमान खानको चरित्र गद्दार फिल्म जस्तो लडाई हुनेछ तर फिल्ममा कुनै कार्य भएको छैन।

यसको बावजुद, सलमान खानको सानी केटीसँगको रसायनशास्त्रले दर्शकहरूलाई भावनात्मक बनायो र यो फिल्म प्रयोग सफल भयो।

वर्ष २०२१ र सलमान खानको जिम्मेवारी
सलमान खान फिल्म उद्योगको सबैभन्दा विश्वसनीय सुपरस्टार मानिन्छ। उनका फिल्महरु जबरदस्त ओपनिंग प्राप्त भएको छ।

यी केही वर्षहरुमा उनको कमजोर फिल्म ट्युबलाइटले १२० करोड कमायो। कोरोना महामारीको कारण २०२० मा थिएटरहरू बन्द भए। वर्षको अन्त्यमा, खुला थिएटरमा दर्शकहरूको अभाव थियो। -बीबीसी हिन्दी